FUENTE: EL PERIÓDICO

É un clásico contemporáneo da arquitectura. Autor do Centre de Convencions del Fòrum, a renovación do Ninot, o cárcere de mulleres de Sant Llorenç d’Hortons e a nova Filmoteca de Catalunya no Raval. Josep Lluís Mateo (Barcelona, 1949), catedrático do Instituto Suízo de Tecnoloxía de Zúric, axitará o panorama desde o Barcelona Institute of Architecture (BIArch), con sede na Pedrera. O primeiro máster, en outubro do 2010.
–¿Malos tempos para a arquitectura en Barcelona?
–Son tempos de cambio, de contracción, de menor produción. Pero tamén son tempos excitantes, nos que o pasado serve de pouco e o futuro está por construír. Hai que tomalos como unha oportunidade.

–¿A oportunidade de antepor a ética á estética?
–A min interésame a beleza en tanto está relacionada co contido.

–Pois temos unha cidade salpicada de iconas…
–É unha tendencia á baixa. Esa será unha das consecuencias positivas da crise. Xa non valerá a forma se non vai acompañada de contido. É hora de menos iconas e máis intelixencia, máis cultura, máis enerxía creativa, máis arte, máis ideas.

–Non mencionou a sustentabilidade, noto.
–Eu prefiro falar de arquitectura de calidade nunha contorna de calidade. E iso depende de moitas variables, eh? A sustentabilidade é unha.

–Tras o ruído do Fòrum, fíxose o silencio… ¿De onde partimos?
–Barcelona ten unha marca, que segue existindo a pesar de que hai quen se dedica a demolela, pensando que da demolición pode utilizar os materiais para a súa barraca. Pero eu prefiro construír, a poder ser sen esnaquizar o que había. Barcelona segue sendo unha das cidades máis atractivas para vivir.

–E o instituto que preside daralle unha inxección de vitaminas.
–O BIArch non ten ambicións mesiánicas. Aparece nun momento en que hai que facer unha reflexión sobre as cousas, propor argumentos e reencontrar mecanismos de conexión co mundo exterior.

-Fer un cop de cap, vaia.
–Coa crise podes quedarche encerrado no teu barrio, na túa caixa de escaleira… Ou podes establecer relacións co exterior de xeito máis intelixente, porque a produción de iconas supuxo unha relación co exterior pouco atractiva.

–E postos a cambiar, ¿que máis cambiamos?
–Hai que reinventar a relación entre arquitectura e política. Para ben ou para mal e ultimamente foi para mal a arquitectura foi usada como instrumento político

–Os políticos pagan as obras.
–Hai que crear unha certa independencia da discusión política.

–A Nouvel recortáronlle a altura da Torre Agbar. ¿Refírese a iso…?
–A pretensión do señor Nouvel de construír no medio do deserto a súa icona autocelebrativo é verdadeiramente repugnante. Este tipo de delirios tamén están desaparecendo, afortunadamente.

–Si que baixa o suflé…
–O importante xa non serán os nomes senón as obras. E é preciso unha cultura forte, que é a que selecciona o que constrúe. Unha cultura provinciana é a que lle compra a moto ao último mono por un diñeiro que nin sequera ten.

–A algúns lles asubiarán os oídos.
–A crise tamén rompeu outra secuencia: a produción lixo en España. A construción converteuse nun produto financeiro, un obxecto que un empresario vende a un investidor que tampouco o usa.

–O problema é que nos cambian os discursos. Fai catro días Dubái era o máis.
–Os que pensaban que era o laboratorio do mundo son bobos. ¡Dubái é un país que ten 80 graos no verán e constrúe unha pista de esquí! Nunca tivo un futuro interesante.

–¿Quen ten un futuro interesante?
–Europa é unha boa base arquitectónica. Latinoamérica, con Brasil e Chile á cabeza. E está Xapón, que opera en toda Asia. Aínda que está en recesión desde fai 10 anos, está cheo de novos talentos. Un deles é Yoshiharu Tsukamoto, que inventou un novo xeito de entender a realidade baseada no próximo, o pequeno, o directo, pero con moita ambición.

–E mentres, Barcelona é pasto de turistas.
–Preferiría que fose unha cidade do coñecemento máis que do low cost. Iniciativas como o Centre d?Investigació Biomèdica, Esade ou o BIArch, que xeran intelixencia, nutrirán a cultura do século XXI.

–¿imaxina a arquitectura dunha Catalunya independente?
–É difícil imaxinar unha Catalunya interesante que non sexa cosmopolita e políglota, e cando digo políglota non me refiro ao catalán, senón ao inglés, como mínimo. Se o novo modelo é volver ao terruño e ás esencias medievais, témome que Catalunya tería pouco futuro.

---